به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
ارسال شده مرداد ۱۱, ۱۴۰۰ در مطالب ریاضی توسط UnknownUser (1,608 امتیاز)
ویرایش شده مرداد ۱۱, ۱۴۰۰ توسط UnknownUser
4,107 بازدید

به نام خدا

الگوریتم اقلیدس: روشی موسوم به روش نردبانی برای یافتن بزرگ‌ترین مقسوم‌علیه مشترک (ب. م. م) دو عدد است. ساده‌ترین نسخۀ الگوریتم اقلیدس، بر این واقعیت استوار است که ب. م. م دو عدد، با ب. م. م عدد کوچک‌تر و تفاضل آن دو عدد، یکسان است.


نسخۀ سادۀ الگوریتم اقلیدس:

در نسخۀ سادۀ الگوریتم اقلیدس، برای به‌دست آوردن ب. م. م دو عدد مثلاً $a$ و $b$ ($a>b$)، ابتدا $b$ را از $a$ کم می‌کنیم و حاصل مثلاً برابر با عددی مثل $ c$ می‌شود: $a-b=c$. سپس حاصل (یعنی $c$) را از $b$ کم می‌کنیم و حاصل برابر با عدد دیگر مثل $d$ می‌شود: $b-c=d$. و بعد $d$ را از $c$ کم می‌کنیم و حاصل برابر با عدد دیگری مثل $e$ می‌شود: $c-d=e$ و این عمل را تا جایی که تفاضل صفر شود ادامه می‌دهیم، حاصل آخرین تفاضل غیرصفر، برابر با ب. م. م $a$ و $b$ است.

برای مثال، یافتن ب. م. م دو عددِ $585$ و $442$ با استفاده از نسخۀ سادۀ الگوریتم اقلیدس به‌این شکل است:

$$585-442=143$$

$$442-143=299$$

$$299-143=156$$

$$156-143=13$$

$$143-13=130$$

$$130-13=117$$

$$117-13=104$$

$$104-13=91$$

$$91-13=78$$

$$78-13=65$$

$$65-13=52$$

$$52-13=39$$

$$39-13=26$$

$$26-13=13$$

$$13-13=0$$

پس ب. م. م برابر با $13$ است.


نسخۀ استاندارد الگوریتم اقلیدس:

در نسخۀ استاندارد الگوریتم اقلیدس، برای به‌دست آوردن ب. م. م دو عدد مثلاً $a$ و $b$ ($a>b$)، ابتدا $a$ را بر $b$ تقسیم می‌کنیم و خارج قسمت و باقی‌ماندۀ آن به‌ترتیب برابر با اعدادی مثل $c$ و $d$ می‌شود. سپس $b$ را بر باقی‌ماندۀ تقسیم قبل (یعنی $d$) تقسیم می‌کنیم و خارج قسمت و باقی‌ماندۀ آن به‌ترتیب برابر با اعدادی مثل $e$ و $f$ می‌شود. سپس $d$ را بر $f$ تقسیم می‌کنیم و خارج قسمت و باقی‌ماندۀ آن به‌ترتیب برابر با اعدادی مثل $g$ و $h$ می‌شود و این عمل را تا جایی که باقی‌مانده صفر شود ادامه می‌دهیم، آخرین باقی‌مانده غیرصفر، برابر با ب. م. م $a$ و $b$ است.

برای مثال، یافتن ب. م. م دو عددِ $585$ و $442$ با استفاده از نسخۀ استاندارد الگوریتم اقلیدس به‌این شکل است:

$$ \frac{585}{442}=1,(باقی‌مانده:143)$$

$$ \frac{442}{143}=3,(باقی‌مانده:13) $$

$$ \frac{143}{13}=11,(باقی‌مانده:0) $$

پس ب. م. م برابر با $13$ است.

این چرخ فلک که ما در او حیرانیم<br> فانوس خیال از او مثالی دانیم<br> خورشید چراغ دان و عالم فانوس<br> ما چون صوریم کاندرو حیرانیم
...