به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
ارسال شده اسفند ۳۰, ۱۴۰۳ در مطالب ریاضی توسط قاسم شبرنگ (4,151 امتیاز)
ویرایش شده فروردین ۱, ۱۴۰۴ توسط قاسم شبرنگ
282 بازدید

در مبحث رفتار همگرایی دنباله ها قضایای کوشی و شولتس و چزارو کار را خیلی آسان می کنند.

قضیه اول حد کوشی$[Augustin-Louis Cauchy (1789-1857)]$:اگر دنباله {$a_n$} حد داشته باشد (یعنی چه مقداری حقیقی باشد یا واگرا به مثبت یا منفی بینهایت) و

$$ \lim_{n\to \infty }a_n =a$$

آنگاه داریم:

$$ \lim_{n\to \infty } \frac{a_1+a_2+...+a_n}{n} =a$$

عکس این قضیه درست نیست می توان دنباله $a_n=(-1)^n$ را بکار گرفت.

نتیجه: اگر جملات دنباله مثبت باشند آنگاه:

$$ \lim_{n\to \infty } \sqrt[n]{a_1a_2...a_n} =a$$

قضیه دوم حد کوشی:اگر {$a_n$} دنباله‌ای با جملات مثبت باشد و حد دنباله {$ \frac{a_{n+1}}{a_n} $} موجود باشد و

$$ \lim_{n\to \infty } \frac{a_{n+1}}{a_n} =a$$

آنگاه حد دنبالۀ {$ \sqrt[n]{a_n} $} موجود است و:

$$ \lim_{n\to \infty } \sqrt[n]{a_n} =a$$

قضیه اول شولتس$[Otto ,Stolz (1844-1905)]$:اگر {$a_n$} دنباله‌ای دلخواه دارای حد $a$ باشد و {$p_n$} دنباله‌ای با جملات مثبت و

$$s_n:=p_o+p_1+...+p_n, \lim_{n\to \infty }s_n= \infty $$

آنگاه حد زیر موجود است:

$$ \lim_{n\to \infty } \frac{p_0a_0+p_1a_1+...+p_na_n}{s_n} =\lim_{n\to \infty } \frac{p_0a_0+p_1a_1+...+p_na_n}{p_o+p_1+...+p_n}=a$$

قضیه دوم شولتس:اگر {$x_n$} و {$y_n$} دو دنباله از اعداد حقیقی باشند که از مرحله‌ای به بعد $y_n<y_{n+1}$ و

$$ \lim_{n\to \infty } y_n= \infty $$

آنگاه داریم:

$$ \lim_{n\to \infty } \frac{x_n}{y_n} = \lim_{n\to \infty } \frac{x_n-x_{n-1}}{y_n-y_{n-1}} $$

مشروط بر اینکه حد سمت راست موجود باشد.(چه حقیقی و چه واگرا به مثبت بینهایت).

قضیۀ چزارو $[Cesaro, Ernesto (1859-196)]$:اگر دنباله‌های {$a_n$} و {$b_n$} به ترتیب همگرا به اعداد حقیقی $a$ و $b$ باشند آنگاه داریم:

$$ \lim_{n\to \infty } \frac{a_1b_n+a_2b_{n-1}+...+a_{n-1}b_2+a_nb_1}{n} = \lim_{n\to \infty} \frac{1}{n} \sum_{k=1}^na_kb_{n-k+1}=ab$$

به سادگی می توان بررسی کرد که قضیه اول حد کوشی حالتی خاص از قضیه اول شولتس و حالتی خاص از قضیه چزارو است.

$ \Box $

این چرخ فلک که ما در او حیرانیم<br> فانوس خیال از او مثالی دانیم<br> خورشید چراغ دان و عالم فانوس<br> ما چون صوریم کاندرو حیرانیم
...