به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
ارسال شده فروردین ۲۸, ۱۴۰۴ در مطالب ریاضی توسط قاسم شبرنگ (4,151 امتیاز)
ویرایش شده خرداد ۱۷, ۱۴۰۴ توسط قاسم شبرنگ
266 بازدید

نامساوی دکتر کرم‌زاده:

فرض کنید که $a$ و $b$ و $x$ سه عدد حقیقی مثبت باشند و $a<b$. در این صورت می‌گوییم $x$ بین $a$ و $b$ قرار دارد هرگاه $a \leq x \leq b$ و داریم:

$$a \leq x \leq b \Longleftrightarrow a+b \geq x+ \frac{ab}{x} $$

و تساوی برقرار است اگر و تنها اگر $x=a \vee x=b$.این هم ارزی نتیجه این است که معادلۀ درجه دوم:

$$x^2-(a+b)x+ab=(x-a)(x-b)=0$$

دو ریشه حقیقی دارد و علامت بین ریشه‌ها مخالف ضریب $x^2$ یعنی منفی است.حالا توجه کنید که $a< \sqrt{ab} <b$ واز آنجا:

$$ \frac{a+b}{2} > \sqrt{ab} $$

حالا از این نامساوی می توان نامساوی حسابی-هندسی را ثابت کرد:

نامساوی قبلی نشان می دهد حکم برای دو عدد حقیقی مثبت درست است.حالا به کمک استقراء فرض می کنیم حکم برای $n-1$ عدد درست باشد و $x_1,x_2,...,x_n$ اعداد حقیقی مثبت باشند.اگر همۀ این اعداد برابر باشند چیزی برای اثبات نمی‌ماند و واضح است.و اگر حداقل دوتای آنها برابر نباشند کوچکترین را $x_1$ و بزرگترین را $x_2$ بگیرید و از آنجا داریم:

$$x_1<G:= \sqrt[n]{x_1x_2...x_{n-1}x_n} <x_2$$

حالا بنا مقدمات داریم:

$$x_1+x_2>G+ \frac{x_1x_2}{G} \Rightarrow x_1+x_2+...+x_n>G+ \frac{x_1x_2}{G}+x_3+...+x_n$$

اما بنا به فرض استقراء داریم:

$$G+ \frac{x_1x_2}{G}+x_3+...+x_n \geq G+ (n-1)\sqrt[n-1]{ \frac{x_1x_2x_3...x_n}{G} }=G+(n-1)G=nG$$

$$ \Rightarrow A:= \frac{x_1+x_2+...+x_n}{n} >\sqrt[n]{x_1x_2...x_n}=G $$

حالا اگر اثبات را یک بار دیگر مرور کنیم این نتیجه به دست می آید که برای اعداد غیر منفی $x_1,x_2,...,x_n$ داریم $A \geq G$ و تساوی برقرار است اگر و تنها اگر $x_1=x_2=...=x_n$.

از مقدمات نتایج و نامساویهای زیادی نتیجه می شود.مثلن اگر $x= \sqrt[n+m]{a^nb^m} ,n,m \in N$ آنگاه داریم:

$$a+b \geq \sqrt[n+m]{a^nb^m}+\sqrt[n+m]{a^mb^n}$$

یا مثلن اگر $0<a \leq x<y \leq b$ با توجه به اینکه:

$$ \int_x^y(t+ \frac{ab}{t} )dt \leq \int_x^y(a+b)$$

آنگاه داریم:

$$a+b \geq \frac{x+y}{2} + ab\frac{Lny-Lnx}{y-x}$$

$ \Box$

دکتر کرم زاده آثار ارزشمند و سرگذشت و سخنرانیهای جالبی دارد.جهت کسب اطلاعات بیشتر به کتابهای (نتایج باورنکردنی در ریاضیات) و (اثبات های فراموش نشدنی در ریاضیات؛ تکملۀ کتاب نتایج باورنکردنی در ریاضیات) تالیف و گردآوری و تدوین دکتر احسان ممتحن از انتشارات دانشگاه شهید چمران اهواز مراجعه کنید یا در تور تنیده جهانی کارهای ایشان را دنبال کنید.

این چرخ فلک که ما در او حیرانیم<br> فانوس خیال از او مثالی دانیم<br> خورشید چراغ دان و عالم فانوس<br> ما چون صوریم کاندرو حیرانیم
...