به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
ارسال شده آذر ۱۵, ۱۴۰۴ در مطالب ریاضی توسط قاسم شبرنگ (4,151 امتیاز)
برچسب گذاری دوباره آذر ۱۶, ۱۴۰۴ توسط admin
55 بازدید

اگر $z,y,x$ سه عدد حقیقی باشند که:

$$0<x,y,z<1,x+y+z=2$$

آنگاه داریم:

$$8(1-x)(1-y)(1-z) \leq xyz$$

اثبات به کمک هندسه: اگر $r$ و $R$ به ترتیب شعاع دایره‌ای محاطی و محیطی مثلی با اضلاع $c,b,a$ و نصف محیط $P$ و مساحت $S$ و $d$ فاصله بین مراکز این دایره‌ها باشد آنگاه $r= \frac{S}{P} $ و $R= \frac{abc}{4S} $ و بنا به فرمول اویلر داریم:

$$d^2=R(R-2r)=R^2-2rR \Rightarrow R \geq 2r$$

حالا برای سه عدد حقیقی داده شده در فرض تعریف کنید:

$$a:=1,b:= \frac{y}{x},C:= \frac{z}{x}$$

این اعداد تعریف شده تشکیل مثلث می دهند (چرا؟) و برای این مثلث داریم: $$P= \frac{1+ \frac{y}{x}+\frac{z}{x}}{2}= \frac{x+y+z}{2x}= \frac{2}{2x}=\frac{1}{x}$$

$$,S^2=P(P-a)(P-b)(P-c)= \frac{1}{x}( \frac{1}{x} -1)( \frac{1}{x} - \frac{y}{x} )( \frac{1}{x} - \frac{z}{x} )$$

$$= \frac{(1-x)(1-y)(1-z)}{x^4} $$

از طرفی دیگر بنابه فرمول اویلر داریم:

$$R^2 \geq 2r \Rightarrow \frac{abc}{4S} \geq \frac{2S}{P} \Rightarrow 8S^2 \leq abcP$$

$$ \Rightarrow \frac{8(1-x)(1-y)(1-z)}{x^4} \leq 1. \frac{y}{x} . \frac{z}{x} . \frac{1}{x}= \frac{yz}{x^3} $$

$$ \Rightarrow 8(1-x)(1-y)(1-z) \leq xyz$$

تعمیم:

اگر برای $n$ عدد حقیقی $x_n,...,x_2,x_1$ داشته باشیم:

$$0<x_1,x_2,...,x_n<1,x_1+x_2+...+x_n=n-1$$

آنگاه داریم:

$$(n-1)^n(1-x_1)(1-x_2)...(1-x_n)=(n-1)^n\prod_{k=1}^n(1-x_k)\leq \prod_{k=1}^nx_k=x_1x_2...x_n$$

اثبات: برای هر $k$ که $1 \leq k \leq n$ از نامساوی هندسی حسابی داریم:

$$ \sqrt[n-1]{\prod_{1 \leq i \leq n,i \neq k}(1-x_i)} \leq \frac{ \sum_{1 \leq i \leq n,i \neq k}(1-x_i)}{n}= \frac{n-1-\sum_{1 \leq i \leq n,i \neq k}x_i}{n-1}$$

$$= \frac{n-1-(n-1-x_k)}{n-1}= \frac{x_k}{n-1} $$

حالا اگر این $n$ نامساوی را در هم ضرب کنیم داریم:

$$(n-1)^n(1-x_1)(1-x_2)...(1-x_n)=(n-1)^n\prod_{k=1}^n(1-x_k)\leq \prod_{k=1}^nx_k=x_1x_2...x_n$$

$\Box$

اثبات نامساوی و تعمیم آن و اثبات تعمیم آن از زنده یاد احمد شرف الدین است.

دکتر احمد شرف الدین استاد و مدرس درس آموزش ریاضی در دانشگاه هرمزگان بود. وی تحصیلات ابتدایی را در مدریه بدر و تحصیلات متوسطه را در دبیرستانهای علمیه و البرز تهران و تحصیلات دوره ی لیسانس ریاضی را دردانشکده تهران گذراند و پس از چندین سال تدریس ریاضی در دبیرستانها ،‌مشغول خدمت در وزارت فرهنگ و آموزش عالی در سمت کارشناس علمی و عضو کمیته ی تخصصی شورای پژوهشهای علمی کشورمان گردید و در کنار آن به تدریس در چند دانشگاه پرداخت و پس از چند سال برای تحصیلات دوره ی دکتری به فرانسه عزیمت نمود .

ایشان در شرح مختصری از زندگی خود می گوید : " در سال آخر دبیرستان موفق به ابداع چند حکم در هندسه شدم . یکی از آنها حکمی درباره چند ضلعیهای منتظم بود که تعمیقی از قضیه استورم است . در آن هنگام از قضیه استورم هیچ اطلاعی نداشتم و کارهای خود را به چند تن ارائه نمودم . با کمال تاسف هیچکدام نگفتند که اطلاع کافی ندارند و اظهار نظرهای غیر عادلانه کردند .

در چهارمین سال تدریس ،‌قصد تالیف کتابی در هندسه داشتم . برای بررسی بیشتر نزد شادروان دکتر محسن هشترودی رفتم و قصد خود را با وی مطرح کردم و ضمناً احکامی را که چند سال پیش ابداع کرده بودم با چند کار جدیدتر را به ایشان ارائه نمودم . ایشان تازگی بعضی از آنها را تایید نمودند و حکمی را که درباره چند ضلعیهای منتظم ابداع کرده بودم را تعمیقی از قضیه ی استورم دانستند و قضیه ی استورم را برای من شرح دادند . ایشان مرا بسیار تشویق کردند و اقداماتی برای ادامه ی تحصیل من مبذول داشتند . با کمال تاسف مشکلات اداری (! ) مانعی بزرگ در مقابل تحقق عنایت ایشان شد .

مشوق دیگر من استاد ارجمند احمد آرام بودند . ایشان آثار علمی دیگران ر ابا خوش قلبی بسیار می ستایید . توجه ایشان در خدمت علمی به میهن به حدی بود که هنگامی که فرزند خود را از دست دادند ،‌بی درنگ به ترجمه ی یک کتاب علمی با ارزش که مورد علاقه فرزندش یود ،‌پرداختند تا بدینسان یاد او را گرامی بدارند .....

آثاری که از دکتر شرف الدین عرضه شده عبارتند از :

1- طرح یک ماشین حساب آنالوژیک برای حل معادلات جبری و کاربرد آ‌ن در حل مسائلی از معادلات جبری که ضرایب آنها به پارامترهایی بستگی دارد . این طرح در سال 1352 در مجله ارگان انجمن بین المللی حساب آنالوژیک به چاپ رسید .

2- طرح یک خط کش حساب برای حل معادله ی درجه سوم که در سال 1362 شرح آن از طریق انتشارات سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران چاپ گردید .

3- طرح یک دستگاه دیجیتال با خاصیت اکثریت ودر پی آن قضیه های جدیدی در جبر بول عنوان " مدل پایه ها و طیف توابع بول" که تز دکترای ایشان به زبان فرانسه بود .

4- ابداع روشی برای حل معادله ی درجه چهارم در سال 1350 که در مجله تخصصی به چاپ رسید .

5- در سال 1353 به ترجمه ی کتابی بنام " مقدمه ای بر جبر بول و کاربرد آ‌ن در زنجیره های اتصالها " پرداخت .

6- کتاب پژوهشهایی در ریاضیات را نیز در همان سال تالیف نمود .

7- هندسه دلپذیر ها از انتشارات رشد .

اطلاعات کمی از زندگی ایشان در دسترس است. یادش زنده و گرامی باد.

این چرخ فلک که ما در او حیرانیم<br> فانوس خیال از او مثالی دانیم<br> خورشید چراغ دان و عالم فانوس<br> ما چون صوریم کاندرو حیرانیم
...