به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
+1 امتیاز
2,738 بازدید
در دبیرستان و دانشگاه توسط amirm20 (1,111 امتیاز)
ویرایش شده توسط fardina

چرا$ (\frac{1}{0} )$ تعریف نشده است ؟

واینکه چرا $( 0^{0} )$ مبهمه و چرا برابر یک نیست ؟

1 پاسخ

+6 امتیاز
توسط کیوان عباس زاده (3,120 امتیاز)
انتخاب شده توسط erfanm
 
بهترین پاسخ

اول باید توجه داشته باشیم که در ریاضیات دو نوع $0$ مورد بحث قرار می گیرد :

1 - صفر حدی (در اینجا با نماد $0'$ نمایش می دهیم ) .

2 - صفر مطلق ( در اینجا با همان نماد $0$ نمایش می دهیم ) .

در ریاضیات منظور از صفر مطلق همان عدد صفر است که به معنای هیچ می باشد . به عنوان مثال تعداد اعضای مجموعه تهی صفر مطلق است و یا حاصل $2-2$ برابر صفر مطلق است . و منظور از صفر حدی یعنی عددی بسیار نزدیک به صفر مطلق که می تواند مثبت یا منفی باشد مثلا $0.000000000000001$ یا $-0.00000000000000021$ که ظاهری شبیه صفر مطلق دارند اما خود عدد صفر نمی باشند .

حال حاصل تقسیم هر عدد بر صفر مطلق بی معنی است . یعنی اگر $a$ عددی دلخواه باشد آنگاه $\frac{a}{0}$ بی معنی است . مثل این می ماند که می خواهیم یک سیب را بین $0$ نفر تقسیم کنیم .(چقدر بی معنی!!!!!) . اما حاصل تقسیم یک عدد بر صفر حدی با معنی است . حال توجه کنید : $$\frac{1}{0.0000000000000001}=10^{16}$$ $$\frac{1}{0.00000000000000001}=10^{17}$$ $$\frac{1}{0.000000000000000001}=10^{18}$$ $$\frac{1}{0.0000000000000000001}=10^{19}$$ $$\frac{1}{0.00000000000000000001}=10^{20}$$ همان طور که مشاهده می کنید مخرج هرچقدر از سمت اعداد مثبت به عدد صفر مطلق نزدیک تر می شود حاصل تقسیم عددی بزرگتر و مثبت می شود . چنین رویدادی را در مبحث حد چنین بیان می کنیم که با میل کردن عدد مخرج به صفر مطلق از سمت راست ( از سمت قسمت مثبت محور اعداد ) , حاصل تقسیم به مثبت بی نهایت میل می کند و می نویسیم : $$lim_{x \rightarrow 0^{+} }\frac{1}{x}= +\infty $$ و حال توجه کنید : $$\frac{1}{-0.0000000000000001}=- 10^{16} $$ $$\frac{1}{-0.00000000000000001}=- 10^{17} $$ $$\frac{1}{-0.000000000000000001}=- 10^{18} $$ $$\frac{1}{-0.0000000000000000001}=- 10^{19} $$ $$\frac{1}{-0.00000000000000000001}=- 10^{20} $$ همانطور که مشاهده می کنید مخرج هر چقدر از سمت اعداد منفی به عدد صفر مطلق نزدیک می شود حاصل تقسیم عددی کوچکتر و منفی می شود . چنین رویدادی را در مبحث حد چنین بیان می کنیم که با میل کردن عدد مخرج به صفر مطلق از سمت چپ ( از سمت قسمت منفی محور اعداد ) , حاصل تقسیم به منفی بی نهایت میل می کند و می نویسیم : $$lim_{x \rightarrow 0^{-} }\frac{1}{x}= -\infty $$ پس توجه داشته باشیم زمانی که می گوییم $x$ به عدد صفر مطلق نزدیک می شود یعنی فاصله $x$ از عدد صفر مطلق از هر عددی کوچکتر و کوچکتر می شود اما $x$ هرگز بر خود عدد صفر منطبق نمی شود .

حاصل $0^0$ نیز بی معنی است .( هیچ به توان هیچ !!!!!! ) . اما حاصل $0'^{0'}$ با معنی است . توجه کنید : $$(0.0000000000000001)^{0.0000000000000001}=\sqrt[10^{16}]{0.0000000000000001}$$ $$(0.00000000000000001)^{0.00000000000000001}=\sqrt[10^{17}]{0.00000000000000001}$$ $$(0.000000000000000001)^{0.000000000000000001}=\sqrt[10^{18}]{0.000000000000000001}$$ $$(0.0000000000000000001)^{0.0000000000000000001}=\sqrt[10^{19}]{0.0000000000000000001}$$ $$(0.00000000000000000001)^{0.00000000000000000001}=\sqrt[10^{20}]{0.00000000000000000001}$$ در واقع $lim_{x \rightarrow 0^{+}}x^x= 1$ . زیرا با نزدیک شدن $x$ به عدد صفر مطلق از سمت راست محور اعداد $x^x$ به عدد $1$ نزدیک می شود . تشخیص این مطلب از روی تساوی های بالا کاری سخت است به همین دلیل ازتکنیک های حساب دیفرانسیل استفاده می کنیم . فرض می کنیم $A=lim_{x \rightarrow 0^{+}}x^x$ حال داریم :

( توجه : در خط سوم از قاعده هوپیتال استفاده شده است ) $$\begin{align}Ln(A)&=lim_{x \rightarrow 0^{+}}\ xLn\ x\\ &=lim_{x \rightarrow 0^{+}}\ \frac{Ln\ x}{\frac{1}{x}}\\ &=lim_{x \rightarrow 0^{+}}\ \frac{\frac{1}{x}}{-\frac{1}{x^2}}\\ &=0 \end{align} $$ پس $Ln(A)=0$ بنابراین $A=e^0=1$ . اما چرا می گوییم$0^0$ مبهم است . فرض کنید $f,g$ دو تابع هستند که $lim_{x \rightarrow a}\ f(x)=0$ و $lim_{x \rightarrow a}\ g(x)=0$ آنگاه می گوییم $lim_{x \rightarrow a}\ f(x)^{g(x)}$ مبهم است زیرا نمی توان به صراحت بیان کرد که حاصل حد چه عددی است و باید با تکنیک های حساب دیفرانسیل آنرا رفع ابهام کرد تا حاصل حد را بدست آورد یا متوجه شویم که حد وجود ندارد . به مثال زیر توجه نمایید : $$lim_{x \rightarrow 0^{+}}\ x^{\frac{1}{ln\ x}}=?$$ داریم $lim_{x \rightarrow 0^{+}}\ x =0$ و $lim_{x \rightarrow 0^{+}}\ \frac{1}{ln\ x} =0$ پس $$lim_{x \rightarrow 0^{+}}\ x^{\frac{1}{ln\ x}}$$ مبهم است . و باید رفع ابهام شود و بعد از رفع ابهام به همان روش بالا داریم : $$ lim_{x \rightarrow 0^{+}}\ x^{\frac{1}{ln\ x}}=e $$ که می بینیم مانند مثال بالا حاصل حد عدد $1$ نشد .

ریاضیدان، کسی است که شباهت ها را بین قضایا دریابد. ریاضیدان بهتر کسی است که بتواند شباهت بین برهان ها را ببیند. بهترین ریاضیدان کسی است که بتواند به شباهت بین نظریه ها توجه کند. و می توان تصور کرد که ریاضیدان نهایی کسی است که بتواند شباهت بین شباهت ها را مشاهده کند.
...