به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
+1 امتیاز
456 بازدید
در دبیرستان و دانشگاه توسط amir h (162 امتیاز)
ویرایش شده توسط AmirHosein

ثابت کنید اگر $2^x-1$ اول باشد انگاه $2^{x-1}(2^x-1)$ عددی کامل (تام)خواهد بود.در کتابی خواندم که این قضیه را اقلیدس ثابت کرده است.اما اثبات ان را پیدا نکردم

توسط AmirHosein (19,734 امتیاز)
+1
@amir_h عنوان پرسش را برایتان ویرایش کردم. عنوان پرسش نباید فقط یک نام، اصلاح یا اسم مبحث باشد بلکه باید پرسش را به طور خلاصه اشاره کند.

1 پاسخ

+2 امتیاز
توسط AmirHosein (19,734 امتیاز)

اینکه نخستین بار اقلیدس این گزاره را ثابت کرده‌است یا فرد دیگری را من نمی‌دانم ولی اثبات این گزاره کار خاصی ندارد و تنها با آشنا بودن با دنباله‌های هندسی، تعریف عدد اول و عدد تام و قضیهٔ اساسی حساب می‌توان سریع آن را حدس زد.

چون $2^x-1$ را اول فرض کردید پس تجزیهٔ عدد $y=2^{x-1}(2^x-1)$ به حاصلضرب شمارنده‌های اولش دقیقا همین نمایشِ کنونی‌اش می‌شود. پس بدیهیا تمام شمارنده‌هایش برابر می‌شوند با $$\{1,2^1,\cdots,2^{x-2},2^{x-1},\;(2^x-1),2(2^x-1),\cdots,2^{x-1}(2^x-1) \} $$ اکنون توجه کنید که $y$ تام می‌شود اگر جمع همهٔ شمارنده‌هایش غیر از خودش، برابر با خودش شود. پس باید تمام اعضای مجموعهٔ بالا غیر از عضو آخر را با هم جمع کنیم و ببینیم آیا برابر خودش می‌شود یا خیر. توجه کنید که اعضای این مجموعه را می‌توان در دو دسته گذاشت. دستهٔ یک شامل توان‌های ۲ از صفر تا $x-1$ است و دستهٔ دو شامل همان اعضای دستهٔ یکُم است که در $2^x-1$ ضرب شده‌اند. پس جمع مربوطه برابر است با $$\sum_{i=0}^{x-1}2^i+\sum_{i=0}^{x-1}2^i(2^x-1)$$ اما خود عدد $y$ را نباید جمع کنیم پس این عدد را از جمع بالا حذف می‌کنیم. $$\sum_{i=0}^{x-1}2^i+\sum_{i=0}^{x-1}2^i(2^x-1)-2^{x-1}(2^x-1)=\sum_{i=0}^{x-1}2^i+\sum_{i=0}^{x-2}2^i(2^x-1)$$ به یاد آورید که جمع جملهٔ شروع، $i=0$ تا جملهٔ $r$اُم، $i=r-1$، یک دنبالهٔ هندسی با قدر نسبت $q$ و جملهٔ شروع $a$ برابر می‌بود با $$a+aq+aq^2+\cdots+aq^{r-1}=a(\frac{1-q^r}{1-q})$$ پس نتجیهٔ آخر برابر است با $$\begin{array}{ll} \sum_{i=0}^{x-1}2^i+\sum_{i=0}^{x-2}2^i(2^x-1) & =1(\frac{1-2^x}{1-2})+(2^x-1)(\frac{1-2^{x-1}}{1-2})\\ & =(2^x-1)+(2^x-1)(2^{x-1}-1)\\ & =(2^x-1)\Big(1+2^{x-1}-1)\\ & =2^{x-1}(2^x-1)=y \end{array}$$

ریاضیدان، کسی است که شباهت ها را بین قضایا دریابد. ریاضیدان بهتر کسی است که بتواند شباهت بین برهان ها را ببیند. بهترین ریاضیدان کسی است که بتواند به شباهت بین نظریه ها توجه کند. و می توان تصور کرد که ریاضیدان نهایی کسی است که بتواند شباهت بین شباهت ها را مشاهده کند.
...