به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
0 امتیاز
1,028 بازدید
در دانشگاه توسط pantea (10 امتیاز)
ویرایش شده توسط AmirHosein

سلام، در حال مطالعه مبانی جبر بودم که با این پرسش روبه‌رو شدم:

ثابت کنید هر نیم گروه متناهی دارای حداقل یک عضو خودتوان است.

حال مسئله‌ای که برای من گنگ است این است که چطور به طور قطعی می‌توانیم برای نیم‌گروهی که حتی نمی‌دانیم عضو همانی دارد یا نه، بگوییم عضو خودتوان دارد؟ و چطور این مسئله اثبات می‌شود؟

توسط AmirHosein (19,718 امتیاز)
@pantea مرجعی که در آن این جمله را دیدید معرفی کنید. همان‌گونه که در پاسخ اشاره کردم احتمالا واژهٔ «متناهی» را از قلم انداخته‌اید. بعلاوه هر عضو خودتوانی الزاما عضو همانی نمی‌شود. برای نمونه در مجموعهٔ اعداد حقیقی با عمل ضرب یک نیم‌گروه هست و دارای دو عضو خودتوان که یکی از آنها یعنی صفر عضو همانی نسبت به عمل نیم‌گروه‌مان نیست. یا مجموعهٔ اعداد بازهٔ حقیقیِ $[0,1)$ را با عمل ضرب در نظر بگیرید. نسبت به عمل ضرب بسته است و شرکتپذیری را نیز ارثی گرفته‌است. پس یک نیم‌گروه است. با اینکه اصلا عضو همانی ندارد، هنوز عضو خودتوان دارد. در نتیجه عضو خودتوان داشتن وابسته به عضو همانی داشتن نیست. عضو همانی تنها یک نمونه از عضو خودتوان است.

1 پاسخ

0 امتیاز
توسط AmirHosein (19,718 امتیاز)

در کجا دیدید که هر نیم‌گروه دلخواهی دارای عضو خودتوان است؟ احتمالا جمله‌ای که دیده‌اید این است «هر نیم‌گروه متناهی دارای عضو خودتوان است». برای حالت نامتناهی خیلی راحت مجموعهٔ عددهای طبیعی به همراه عمل جمع را در نظر بگیرید، یک نیم‌گروه خواهید داشت که هیچ عضو خودتوانی ندارد.

اکنون برای اثبات حالت متناهی. یک عنصر دلخواه از نیم‌گروه‌تان بردارید. توان‌های آن را در نظر بگیرید. اگر توان دوم با توان اول برابر بود که خودتوان است. اگر خیر پس مجموعهٔ $\lbrace a,a^2\rbrace$ دارای دو عضو متفاوت است. توان سوم را در نظر بگیرید. اگر یکی از اعضای مجموعهٔ پیشین شد بایستید و به پاراگراف پسین بروید. در غیر این صورت مجموعهٔ $\lbrace a,a^2,a^3\rbrace$ سه عضو دارد. این فرآیند را ادامه دهید. اگر هرگز به عضو تکراری برنخورید مجموعهٔ $\lbrace a^i\mid i \in\mathbb{N}\rbrace$ یک زیرمجموعهٔ نامتناهی از نیم‌گروهتان می‌شود که تناقض می‌سازد چون از یک مجموعهٔ متناهی نمی‌توان زیرمجموعهٔ نامتناهی برداشت.

پس عدد طبیعی $k$ای یافت شد که $a^k$ برابر است با $a^\ell$ که $\ell$ عدد طبیعی دیگری است که از $k$ کوچکتر اکید است. روشن است که $k-\ell\geq 1$ ولی معلوم نیست که آیا $k-2\ell$ هم عددی مثبت شود (ممکن است صفر یا عدد صحیح منفی شود). موقت فرض کنید که $k-2\ell\in\mathbb{N}$ در این صورت داریم که (به خاطر دوتایی بودن عمل نیم‌گروه):

\begin{align} a^k=a^\ell &\Longrightarrow a^ka^{k-2\ell}=a^\ell a^{k-2\ell}\\ &\Longrightarrow a^{2k-2\ell}=a^{k-\ell}\\ &\Longrightarrow (a^{k-\ell})^2=a^{k-\ell} \end{align}

در این صورت $a^{k-\ell}$ که عضو از نیم‌گروه هست یک عضو خودتوان است. اکنون برویم سراغ مشکل $k-2\ell$ توجه کنید که الزامی ندارد به نخستین $k$ای که $a^k$ تکراری شد بایستید. می‌توانید زمانیکه $k$ بزرگتر از دو برابر بزرگترین توان ناتکراری در مجموعهٔ متناهی توان‌ها رسیدید بایستید.

در منبع‌های دیگر می‌توانید اثبات‌های بیشتری پیدا کنید.

این چرخ فلک که ما در او حیرانیم<br> فانوس خیال از او مثالی دانیم<br> خورشید چراغ دان و عالم فانوس<br> ما چون صوریم کاندرو حیرانیم
...