به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
+5 امتیاز
500 بازدید
در دبیرستان و دانشگاه توسط ناصر آهنگرپور (2,222 امتیاز)
ویرایش شده توسط UnknownUser

با درود به همۀ دوستان و اساتید. کمابیش همه می‌دانیم که در هم‌نهشتی زیر:

$$a\overset{m}{\equiv}b$$

اعمال جبری مانند به توان رساندن و $+$ و $-$ و $×$ بر روی $a$ و $b$ با شرط ثابت بودن $m$ مجاز است و عمل تقسیم بر روی $a$ و $b$ درصورتی مجاز است که: $(a,m)=1$ و $(b,m)=1$. ولی در هم‌نهشتی زیر، پیمانۀ $m$ متغیر است.

$$10^n\overset{2^n}{\equiv}0$$

سؤال این است که با پیمانۀ متغیر، هم‌نهشتی فوق چگونه قابل اثبات است؟ با سپاس پیشاپیش از دوستان و اساتید گرامی.

توسط AmirHosein (19,734 امتیاز)
+5
@ناصرـآهنگرپور مگر هر ۱۰ یک شمارندهٔ ۲ ندارد؟ پس ۱۰ به توان $n$ نیز دارای شمارندهٔ $2^n$ خواهد بود. زمانی که یک عدد را بر یک شمارنده‌اش تقسیم می‌کنید، باقیمانده چند می‌شود؟ صفر. پس همنهشتی‌تان بدیهی است. $10^n\overset{2^n}{\equiv}0$.
توسط ناصر آهنگرپور (2,222 امتیاز)
+2
@AmirHosein برای قواعد بخشپذیری نیاز به اثبات این همنهشتی داشتم. ممنون از دوست و استاد گرامی.

1 پاسخ

+6 امتیاز
توسط AmirHosein (19,734 امتیاز)
انتخاب شده توسط ناصر آهنگرپور
 
بهترین پاسخ

توجه کنید که

$$a\overset{m}{\equiv}b\Longleftrightarrow m\mid(a-b)$$

پس حکم شما که $\forall n\in\mathbb{N}\;\colon\;10^n\overset{2^n}{\equiv}0$ است یعنی $\forall n\in\mathbb{N}\;\colon 2^n\mid 10^n$. اکنون توجه کنید که $10^n=(10)^n=(2\times 5)^n=2^n\times 5^n$ پس $2^n$ عدد $10^n$ را می‌شمارد و این مستقل از انتخاب عدد طبیعیِ $n$ است، یعنی برای هر $n$-ِ طبیعی‌ای برقرار است. پس حکم ثابت شد.

اما به عنوان یک نکتهٔ دیگر با استفاده از تعریف همنهشتی که در بالا دادیم می‌توانید به سادگی ثابت کنید که اگر ب.م.م.-ِ سه عدد $a$ و $b$ و $m$ برابر با $d$ باشد آنگاه از $a\overset{m}{\equiv}b$ می‌توان به صورت به دو طرفه نتیجه گرفت که $(\frac{a}{d})\overset{(\frac{m}{d})}{\equiv}(\frac{b}{d})$ که در پرسش شما ب.م.م. سه عددِ $10^n$ و $0$ و $2^n$ برابر با $2^n$ است که با نکتهٔ بالا به شما $5^n\overset{1}{\equiv}0$ را می‌دهد که به طور بدیهی برقرار است و چون نتیجه‌گیری‌ها دوطرفه بودند پس یک اثبات بازگشتی برای رابطهٔ اولیه می‌شود.

توسط ناصر آهنگرپور (2,222 امتیاز)
+1
@AmirHosein : ممنون از استاد عزیز. بسیار عالی بود.
ریاضیدان، کسی است که شباهت ها را بین قضایا دریابد. ریاضیدان بهتر کسی است که بتواند شباهت بین برهان ها را ببیند. بهترین ریاضیدان کسی است که بتواند به شباهت بین نظریه ها توجه کند. و می توان تصور کرد که ریاضیدان نهایی کسی است که بتواند شباهت بین شباهت ها را مشاهده کند.
...