به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
+3 امتیاز
421 بازدید
در دانشگاه توسط amirmahdipeyrovi (146 امتیاز)
ویرایش شده توسط AmirHosein

سلام به همه. فیلمِ «با استعداد»، به انگلیسی «Gifted»، فیلمی در ژانر درام به کارگردانی «مارک وب» است که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد. این فیلم در بارهٔ دختر بچه‌ای خردسال است که نبوغ فوق العاده‌ای در ریاضیات دارد.

در قسمتی از این فیلم، این دختر بچه به دانشگاه می‌رود و استادِ ریاضیاتِ آن دانشگاه به او مسئله‌ای می‌دهد. مسئله این است:

پرسش: نشان دهید که $\int_{-\infty}^\infty e^{-\frac{x^2}{2\sigma^2}}dx=\sqrt{2\pi}|\sigma|$.

راهنمایی: ابتدا نشان دهید که $\int_{-\infty}^\infty\int_{-\infty}^\infty e^{-\frac{x^2+y^2}{2\sigma^2}}dxdy=2\pi\sigma^2$.

تصویری از تخته‌سیاه در فیلم نیز در زیر گذاشته‌شده‌است.

توضیحات تصویر

من خودم نتوانستم این مسئله را حل کنم و به دنبال راه حل این مسئله هستم.

توسط AmirHosein (19,718 امتیاز)
+6
@amirmahdipeyrovi آیا شکل (که در واقع متن است و باید تایپ می‌شد) برشی از یک screenshot از صحنه‌ای از فیلم است؟
به هر حال برگردیم سراغ پرسش شما. در اثبات راهنماییِ گفته‌شده مانده‌اید یا در استفاده از راهنمایی برای اثبات پرسش اصلی؟ اگر راهنمایی را نشان دهید، آنگاه عملا چیز خاصی برای بقیهٔ پرسش نمی‌ماند. چرا؟ چون جمع در توان به ضرب بیرون از توان تبدیل می‌شود و شما دو تابع مستقل از دو متغیر انتگرال دارید و می‌توانید یکی را بیرون آورید. حاصل انتگرال داخلی هر چه بشود، یک عدد ثابت است، آن را بیرون بیاورید، سپس انتگرال بیرونی نیز برابر همان عدد می‌شود. پس حاصل انتگرال داخل راهنمایی در واقع مجذور انتگرال داخل پرسش است. پس پاسخ پرسش جذرِ حاصل راهنمایی است. برای انتگرال راهنمایی هم یک تغییر متغیر بزنید که به انتگرال دوگانهٔ مساحت دایره برسید.
توسط amirmahdipeyrovi (146 امتیاز)
ویرایش شده توسط AmirHosein
+3
@AmirHosein خیلی خیلی ممنون . راست میگویید اگر راهنمایی آن را اثبات کنیم در اصل همان مسئله را اثبات کرده ایم.
من با حرفی که شما زدید توانستم انتگرال راهنمایی سوال را به دستگاه مختصات قطبی ربط دهم و با تغییر متغیر مسئله را حل کردم.
بازم خیلی خیلی ممنون
توسط AmirHosein (19,718 امتیاز)
+3
@amirmahdipeyrovi خیلی هم عالی. برایتان پاسخ کامل را هم گذاشتم. ولی یک مورد مهم: عنوان پرسش‌ها را مناسب بگذارید. فیلم‌سینمایی‌های بسیاری هستند که در آنها مسألهٔ ریاضی اشاره می‌شود و جالب هم هستند! در عنوان پست، باید خود پرسش اصلی به طور خلاصه آورده شود، مانند عنوان جدیدی که برایتان گذاشتم. و مورد مهم دیگر اینکه فرمول‌های ریاضی را تایپ کنید و از تصویر تنها برای قرار دادن شکل استفاده کنید. نه تنها در این پست بلکه در پست دیگری فرمول ریاضی را ظاهرا در جای دیگری تایپ کردید و سپس عکس آن را اینجا گذاشته‌اید. در همین سایت چند پست بسیار ساده و کامل پیرامون نحوهٔ تایپ ریاضی آورده شده‌است، به آنها نگاه کنید و در پرسش‌های بعدی حتما فرمول‌ها را فقط تایپ کنید.

1 پاسخ

+3 امتیاز
توسط AmirHosein (19,718 امتیاز)
انتخاب شده توسط amirmahdipeyrovi
 
بهترین پاسخ

نام انتگرال نخست را $I$ بگذارید، یا به عبارت دیگر، حاصلِ آن را با $I$ نشان دهید، پس $I=\int_{-\infty}^\infty e^{-\frac{x^2}{2\sigma^2}}dx$. اینک به انتگرالِ داخل راهنمایی نگاه کنید.

$$\int_{-\infty}^\infty\int_{-\infty}^\infty e^{-\frac{x^2+y^2}{2\sigma^2}}dxdy$$

در چند خط پَسین از گذاشتنِ کران انتگرال‌ها خودداری کردیم برای کوتاه‌ترنویسی و با توجه به اینکه در این چند خط تمام بازه‌ها از منفی‌بینهایت تا مثبت‌بینهایت هستند، پس ابهامی ایجاد نخواهد کرد.

\begin{align} \int\int e^{-\frac{x^2+y^2}{2\sigma^2}}dxdy &= \int\int e^{-\frac{x^2}{2\sigma^2}}e^{-\frac{y^2}{2\sigma^2}}dxdy\\ &= \int e^{-\frac{y^2}{2\sigma^2}}(\int e^{-\frac{x^2}{2\sigma^2}}dx)dy\\ &= (\int e^{-\frac{x^2}{2\sigma^2}}dx)(\int e^{-\frac{y^2}{2\sigma^2}}dy)\\ &= I^2 \end{align}

پس اگر راهنمایی‌ای که پرسش داده‌بود یعنی اینکه حاصل انتگرال بالا برابر با $2\pi\sigma^2$ می‌شود را ثابت کنید آنگاه دارید که $I^2=2\pi\sigma^2$. پس $I=\sqrt{2\pi\sigma^2}$. بعلاوه توجه کنید که چون برای هر $x\in\mathbb{R}$ داریم که $e^{-\frac{x^2}{2\sigma^2}}$ مقداری مثبت است، پس انتگرال آن بر روی $\mathbb{R}$ یعنی $I$ نیز باید عددی مثبت باشد. پس از بین دو پاسخِ مثبت و منفیِ جذر آخر، تنها پاسخ مثبت پذیرفته است. یعنی $I=\sqrt{2\pi}|\sigma|$.

اینک به سراغ اثبات ادعای آمده در راهنمایی برویم. تغییر متغیرِ دوگانهٔ زیر را در نظر بگیرید.

\begin{align} x &= r\cos\theta\\ y &= r\sin\theta \end{align}

برای بازنویسیِ انتگرال‌مان ابتدا باید دترمینان ماتریس ژاکوبیِ این تبدیل‌متغیر را محاسبه کنیم.

$$\det(J)=\begin{vmatrix} \cos\theta & -r\sin\theta\\ \sin\theta & -r\cos\theta \end{vmatrix}=r\cos^2\theta+r\sin^2\theta=r$$

افزون بر این توجه کنید که زمانی که $x$ و $y$ بین منفی‌بینهایت و مثبت‌بینهایت تغییر می‌کنند، $r$ و $\theta$ به ترتیب بین صفر و مثبت‌بینهایت و صفر و دو‌پی تغییر می‌کنند (در واقع پوشش دادنِ کل صفحهٔ مختصات در دو مختصاتِ دکارتی و قطبی). پس انتگرالِ داخل راهنمایی به شکل زیر بازنویسی می‌شود.

\begin{align} \int_{-\infty}^\infty\int_{-\infty}^\infty e^{-\frac{x^2+y^2}{2\sigma^2}}dxdy &= \int_0^\infty\int_0^{2\pi}e^{-\frac{r^2}{2\sigma^2}}rd\theta dr\\ &= \int_0^\infty re^{-\frac{r^2}{2\sigma^2}}(\int_0^{2\pi}d\theta)dr\\ &= 2\pi\int_0^\infty re^{-\frac{r^2}{2\sigma^2}}dr\\ &= 2\pi\frac{-2\sigma^2}{2}\int_0^\infty\frac{-2r}{2\sigma^2}e^{-\frac{r^2}{2\sigma^2}}dr\\ &= -2\pi\sigma^2(e^{-\frac{r^2}{2\sigma^2}}]_0^\infty\\ &= -2\pi\sigma^2(0-1)\\ &= 2\pi\sigma^2 \end{align}
این چرخ فلک که ما در او حیرانیم<br> فانوس خیال از او مثالی دانیم<br> خورشید چراغ دان و عالم فانوس<br> ما چون صوریم کاندرو حیرانیم
...