به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
+1 امتیاز
502 بازدید
در دبیرستان و دانشگاه توسط M.SH (286 امتیاز)
دوباره دسته بندی کردن توسط AmirHosein

با سلام. انتگرال $\int dx/(x^3+1 )$ چگونه حل می‌شود؟ من با استفاده از روش کسر های جزئی حل کردم اما به مشکل خوردم. اول بااستفاده از اتحاد چاق و لاغر مخرج رو به صورت $(x+1)(x^2-x+1)$ نوشتم و با استفاده از همین روش کسرهای جزیی دو کسر نوشتم که به صورت $ A/(x+1) + (Bx+C)/(x^2-x+1) $ نوشتم و $A=1/3$ و $B=-1/3$ و $C=2/3$ به دست آوردم و می دونم که انتگرال کسر اول میشه $1/3\ln(x+1)$. اما انتگرال کسر دوم که هست $ \frac{-1}{3} \int (x-2)/(x^2-x+1)dx$ رو نمی دونم چه طور حل کنم. شاید بشه دوباره از همین کسرهای جزیی استفاده کرد، چون درجه صورت از مخرج کمتر هست، اما مطمئن نیستم، راهنمایی ام کنید که چه طور حل کنم. ممنونم.

توسط ناصر آهنگرپور (2,222 امتیاز)
ویرایش شده توسط ناصر آهنگرپور
+2
@M.SH : با درود به دوست گرامی. نرم افزارهای maple و symbolab تحت اندروید را امتحان کردم. حل کامل آنرا بصورت آنلاین با روش کسرهای جزئی و جایگزینی ارائه میدهند. اَپهای malmath و  solve equation آنرا بصورت آفلاین حل میکنند. بتازگی با نرم افزار Wolfram Alpha که همان mathematica تحت اندرویده، آشنا شدم که در نوع خودش بی نظیره و مسائل رو بصورت آنلاین حل میکنه. پاسخ استاد @استاد کیوان عباس زاده هم عالیه. با تشکر از همه دوستان که محیط آموزشی سودمندی فراهم کرده اند. با آرزوی موفقیت تندرستی.
توسط M.SH (286 امتیاز)
+1
خیلی ممنونم از راهنمایی تون. تشکر

3 پاسخ

+1 امتیاز
توسط کیوان عباس زاده (3,110 امتیاز)
انتخاب شده توسط M.SH
 
بهترین پاسخ

ابتدا باید کسر $ \ \frac{1}{ x^{3}+1 } $ را به کسرهای جزئی تفکیک کنیم . برای این کار ابتدا مخرج یعنی $ x^{3} +1$ را با استفاده از اتحاد چاق و لاغر تجزیه می کنیم که میشود $ x^{3} +1=(x+1)( x^{2} -x+1)$ . حال باید اعداد $A$ و $B$ و $C$ را طوری بیابیم که :

$ \frac{1}{x^{3} +1}= \frac{A}{x+1} + \frac{Bx+C }{ x^{2} -x+1} $

بعداز مخرج مشترک گیری از سمت راست تساوی بالا و کمی ساده کردن به تساوی زیر خواهیم رسید :

$\frac{1}{x^{3} +1}= \frac{(A+B) x^{2} +(B+C-A)x+A+C}{x^{3} +1} $

مخرج دو طرف تساوی برابر هستند پس صورت ها باید برابر باشند یعنی :

$1=(A+B) x^{2} +(B+C-A)x+A+C$

در اینجا یک اتحاد داریم زیرا به ازای جمیع مقادیر متغیر $x$ این تساوی برقرار است پس باید ضرایب جملات متشابه در دو طرف تساوی برابر باشند در نتیجه :

$A+B=0$
$B+C-A=0$
$A+C=1$

بعد از حل این این دستگاه 3 معادله مقادیر $A$ و $B$ و $C$ عبارتند از :

$A= \frac{1}{3} $ و $B= \frac{-1}{3} $ و $C= \frac{2}{3} $

بنابراین :

$\frac{1}{x^{3} +1}= \frac{ \frac{1}{3} }{x+1} + \frac{ \frac{-1}{3} x+ \frac{2}{3} }{ x^{2} -x+1} $

حال می توانیم انتگرال را حل کنیم :

$ \int \frac{1}{x^{3} +1}dx = \int (\frac{ \frac{1}{3} }{x+1} + \frac{ \frac{-1}{3} x+ \frac{2}{3} }{ x^{2} -x+1})dx= \frac{1}{3} \int \frac{1}{x+1}dx - \frac{1}{3} \int \frac{x-2}{x^{2} -x+1}dx $

تکلیف انتگرال $\int \frac{1}{x+1}dx$ مشخص است زیرا $\int \frac{1}{x+1}dx=Ln \mid x+1 \mid$ .برای محاسبه انتگرال $\int \frac{x-2}{x^{2} -x+1}dx $ به صورت زیر عمل می کینم :

$\int \frac{x-2}{x^{2} -x+1}dx = \int ( \frac{x- \frac{1}{2} }{ (x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} }- \frac{ \frac{3}{2} }{(x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} }) dx=\int \frac{x- \frac{1}{2} }{ (x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} }dx- \int \frac{ \frac{3}{2} }{(x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} } dx $

برای حل انتگرال $\int \frac{x- \frac{1}{2} }{ (x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} }dx$ کافی است قرار دهیم $u=x- \frac{1}{2} $ . انتگرال به صورت $\int \frac{u }{ u ^{2} + \frac{3}{4} }du$ در می آید . حال قرار دهید $v= u^{2} $ . انتگرال به صورت $ \frac{1}{2} \int \frac{1}{ v + \frac{3}{4} }dv $ در می آید که حاصل آن برابر $ \frac{1}{2} Ln \mid v+ \frac{3}{4} \mid $ است حال به جای $v$ قرار می دهیم $ u^{2} $ ‌و به جای$ u$ قرار می دهیم $x- \frac{1}{2} $ پس :

$\int \frac{x- \frac{1}{2} }{ (x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} }dx= \frac{1}{2} Ln \mid (x- \frac{1}{2} )^{2}+ \frac{3}{4} \mid $

برای حل انتگرال $\int \frac{ \frac{3}{2} }{(x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} } dx$ نیز قرار دهید $u=x- \frac{1}{2}$ . انتگرال به صورت $\int \frac{ \frac{3}{2} }{u ^{2} + \frac{3}{4} } du$ در می آید . در مخرج از عدد $ \frac{3}{4} $ فاکتور میگیریم و آنرا به همراه $ \frac{3}{2} $ صورت از انتگرال بیرون می آوریم و انتگرال به صورت $ 2\ \int \frac{ 1}{( \frac{ 2 }{ \sqrt{3} } u) ^{2} + 1 } du$ در می آید . حال قرار دهید $v= \frac{ 2} { \sqrt{3} } u$ . انتگرال به صورت $\frac{ \sqrt{3} }{ 2 } 2 \int \frac{ 1}{v^{2} + 1 } dv$ در می آید که حاصل آن برابر است با $ \sqrt{3} Arctan(v)$ . به جای$v$ قرار می دهیم $\frac{ 2 }{ \sqrt{3} } u$ و به جای$u$ قرار می دهیم $x- \frac{1}{2} $ پس :

$\int \frac{ \frac{1}{2} }{(x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} } dx= \sqrt{3} Arctan( \frac{ 2}{ \sqrt{3} } (x- \frac{1}{2} ))$

پس داریم :

$\int \frac{x-1}{x^{2} -x+1}dx = \int ( \frac{x- \frac{1}{2} }{ (x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} }+ \frac{ \frac{1}{2} }{(x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} }) dx=\int \frac{x- \frac{1}{2} }{ (x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} }dx+ \int \frac{ \frac{1}{2} }{(x- \frac{1}{2}) ^{2} + \frac{3}{4} } dx$

$=\frac{1}{2} Ln \mid (x- \frac{1}{2} )^{2}+ \frac{3}{4} \mid + \sqrt{3} Arctan( \frac{ 2}{ \sqrt{3} } (x- \frac{1}{2} ))$

بنابراین :

$\int \frac{1}{x^{3} +1}dx= \int (\frac{ \frac{1}{3} }{x+1} + \frac{ \frac{-1}{3} x+ \frac{2}{3} }{ x^{2} -x+1})dx= \frac{1}{3} \int \frac{1}{x+1}dx - \frac{1}{3} \int \frac{x-1}{x^{2} -x+1}dx= \frac{1}{3}Ln \mid x+1 \mid - \frac{1}{3}(\frac{1}{2} Ln \mid (x- \frac{1}{2} )^{2}+ \frac{3}{4} \mid + \sqrt{3} Arctan( \frac{ 2}{ \sqrt{3} } (x- \frac{1}{2} ))) $

0 امتیاز
توسط

ببینید تا اینجاشو درست رفتی ، بعدش کسر دومه رو که انتگرالشو باید حل کنی رو از هم باز کن ، اینطوریش کن : math\int \frac{-1/3 x}{x^2-x+1}\, dx + \int \frac{2/3}{x^2-x+1}\, dx math بعدش اولیه رو مخرج رو به این شکل بنویس : mathx^2-x+1 = (x-1/2)^2 + 3/4 math و با تغییر متغیر u=x-1/2 اون رو بنویس ، و این بار دوباره مجبور به بسط دادن میشی یا همون باز کردن ، بعدش اون دو تا رو هم با تغییر متغیر حل کن و بعدش برو به انتگرال دومیه که توی اول نوشتم

0 امتیاز
توسط

برای حل انتگرال $\int\frac{1}{x^3+1}dx$، از روش تجزیه به کسرهای جزئی استفاده می‌کنیم. داریم: $\frac{1}{x^3+1} = \frac{1}{3}\left(\frac{1}{x+1} + \frac{-x+2}{x^2-x+1}\right)$. با انتگرال‌گیری از هر جمله:

$\int \frac{1}{x+1} dx = \ln|x+1|$

$\int \frac{-x+2}{x^2-x+1} dx = -\frac{1}{2}\int \frac{2x-1}{x^2-x+1} dx + \frac{3}{2}\int \frac{1}{x^2-x+1} dx$ $= -\frac{1}{2}\ln|x^2-x+1| + \frac{3}{2}\int \frac{1}{(x-\frac{1}{2})^2 + (\frac{\sqrt{3}}{2})^2} dx$ $= -\frac{1}{2}\ln|x^2-x+1| + \sqrt{3}\arctan\left(\frac{2x-1}{\sqrt{3}}\right)$

با ترکیب نتایج به دست می‌آوریم: $$\int\frac{1}{x^3+1}dx = \frac{1}{3}\ln|x+1| - \frac{1}{6}\ln|x^2-x+1| + \frac{1}{\sqrt{3}}\arctan\left(\frac{2x-1}{\sqrt{3}}\right) + C$$ $$= \boxed{\frac{1}{6}\ln\left|\frac{(x+1)^2}{x^2-x+1}\right| + \frac{1}{\sqrt{3}}\arctan\left(\frac{2x-1}{\sqrt{3}}\right) + C}$$


روش تبدیل به کسر جزئی:

برای تبدیل عبارت $\frac{1}{x^3+1}$ به کسرهای جزئی، ابتدا مخرج را تجزیه می‌کنیم:

$x^3+1 = (x+1)(x^2-x+1)$

سپس عبارت را به صورت مجموع کسرهای جزئی می‌نویسیم:

$\frac{1}{x^3+1} = \frac{A}{x+1} + \frac{Bx+C}{x^2-x+1}$

برای یافتن مقادیر A، B و C، طرفین معادله را در مخرج مشترک، یعنی $(x+1)(x^2-x+1)$، ضرب می‌کنیم:

$1 = A(x^2-x+1) + (Bx+C)(x+1)$

حالا عبارت سمت راست را باز می‌کنیم:

$1 = Ax^2 - Ax + A + Bx^2 + Bx + Cx + C$

جملات با توان‌های یکسان از x را با هم گروه‌بندی می‌کنیم:

$1 = (A+B)x^2 + (-A+B+C)x + (A+C)$

برای اینکه این معادله برای همه مقادیر x برقرار باشد، ضرایب توان‌های متناظر x در دو طرف معادله باید برابر باشند. بنابراین، یک دستگاه معادلات خطی به دست می‌آوریم:

  • ضریب $x^2$: $A+B = 0$
  • ضریب $x$: $-A+B+C = 0$
  • ضریب ثابت: $A+C = 1$

از معادله اول داریم: $B = -A$.

این مقدار را در معادله دوم جایگذاری می‌کنیم:

$-A + (-A) + C = 0 \Rightarrow -2A + C = 0 \Rightarrow C = 2A$

حالا مقدار C را در معادله سوم جایگذاری می‌کنیم:

$A + 2A = 1 \Rightarrow 3A = 1 \Rightarrow A = \frac{1}{3}$

با داشتن مقدار A، می‌توانیم مقادیر B و C را پیدا کنیم:

$B = -A = -\frac{1}{3}$

$C = 2A = 2 \times \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$

بنابراین، مقادیر A، B و C به دست آمدند. با جایگذاری این مقادیر در عبارت کسرهای جزئی، داریم:

$\frac{1}{x^3+1} = \frac{\frac{1}{3}}{x+1} + \frac{-\frac{1}{3}x+\frac{2}{3}}{x^2-x+1}$

که می‌توان آن را به صورت زیر ساده‌تر نوشت:

$\frac{1}{x^3+1} = \frac{1}{3}\left(\frac{1}{x+1} + \frac{-x+2}{x^2-x+1}\right)$

بزرگترین ریاضیدانان، همچون ارشمیدس، نیوتن و گاوس، همواره نظریه و کاربردها را در اندازه ی یکسان در هم می آمیزند.
...