به محفل ریاضی ایرانیان خوش آمدید! لطفا برای استفاده از تمامی امکانات عضو شوید
0 امتیاز
592 بازدید
در دانشگاه توسط sajad2000 (4 امتیاز)
ویرایش شده توسط AmirHosein

همگرایی سری $\displaystyle\sum_{n=1}^\infty \frac{\sin x}{n} $را بررسی کنید.

ویرایشگر: پرسش‌کننده به تلاش خود اشاره‌ای نکرده‌است.

توسط کیوان عباس زاده (3,110 امتیاز)
سوال ویرایش شد . لطفا هر فرمولی که تایپ می کنید حتما بین دو علامت $ قرار دهید .
توسط AmirHosein (19,733 امتیاز)
@sajad2000 عنوان پرسش نامناسب است. پست زیر را بخوانید و سپس بر روی علامت مدادشکل زیر پرسش‌تان کلیک کنید و عنوان پرسش‌تان را ویرایش کنید.
https://math.irancircle.com/11973

1 پاسخ

0 امتیاز
توسط AmirHosein (19,733 امتیاز)

احتمالا اشتباهِ نوشتاری داشته‌اید و منظورتان به جای $x$، همان $n$ بوده‌است. اگر واقعا دو متغیر متفاوت دارید، آنگاه چون $x$ نسبت به $n$ ثابت است، پس $\sin x$ نیز یک مقدارِ ثابت در کلِ مرحله‌های جمع است. پس داریم:

$$\sum_{n=1}^\infty\frac{\sin x}{n}=(\sin x)\sum_{n=1}^\infty\frac{1}{n}$$

اگر $\sum_{n=1}^\infty\frac{1}{n}$ همگرا می‌بود، آنگاه هم همگرایی سری‌تان ثابت شده‌بود و هم می‌دانستید که مقدارش برابر با ضربِ مقدارِ سری $\sum_{n=1}^\infty\frac{1}{n}$ است در $\sin x$ است. اما چون $\sum_{n=1}^\infty\frac{1}{n}$ واگراست، پس سری‌تان نیز واگراست، ضرب یک عدد ثابتِ ناصفر در یک سری، همگرایی و واگرایی را تغییر نمی‌دهد.

و اما اگر اشتباه نوشتاری داشته‌اید و تنها یک متغیرِ $n$ داشتید: آزمون دیریخله را به یاد آورید.

اگر دو دنبالهٔ $\lbrace a_n\rbrace$ و $\lbrace b_n\rbrace$ در سه شرطِ زیر صدق کنند، آنگاه سریِ $\sum a_nb_n$ همگرا خواهد بود.

  1. دنبالهٔ $\lbrace a_n\rbrace$ کاهشیِ اکید (اکیداً نزولی) باشد.
  2. $\lim_{n\to\infty}a_n=0$.
  3. دنبالهٔ جدیدی که با جمع‌های پاره‌ای (جزئی) -ِ $\sum_{n=1}^Nb_n$ تعریف می‌شود از هر دو سمت کران‌دار باشد.

جملهٔ $\frac{\sin n}{n}$ را می‌توان به شکلِ $\frac{1}{n}\times\sin n$ نوشت. روشن است که دنبالهٔ $\lbrace\frac{1}{n}\rbrace_{n=1}^\infty$ شرط‌های مربوط به $\lbrace a_n\rbrace$ در آزمون دیریخله یعنی شرط‌های ۱ و ۲ را دارد. برای $\lbrace\sin n\rbrace_{n=1}^\infty$ توجه کنید که دنبالهٔ جمع‌های جزئی به شکل $\lbrace\sum_{n=1}^N\sin n\rbrace_{N=1}^\infty$ است. احتمالا با جمله‌های این دنبالهٔ جدید در بخش مثلثات ریاضی ۲ یا در بخش استقرا جبر و احتمال یا در بخش سری‌های تلسکوپی حساب‌دیفرانسیل و انتگرال برخورد داشته‌اید. در غیر اینصورت به محاسبهٔ زیر نگاه کنید.

عدد $N$ را یک عدد طبیعیِ ثابت بردارید.

\begin{align} \sin 1+\sin 2+\dots+\sin N &= \frac{\sin\frac{1}{2}(\sin 1+\sin 2+\dots+\sin N)}{\sin\frac{1}{2}}\\ &= \frac{\sin\frac{1}{2}\sin 1+\sin\frac{1}{2}\sin 2+\dots+\sin\frac{1}{2}\sin N}{\sin\frac{1}{2}}\\ &= \frac{\frac{\cos\frac{1}{2}-\cos\frac{3}{2}}{2}+\frac{\cos\frac{3}{2}-\cos\frac{5}{2}}{2}+\dots+\frac{\cos\frac{2N-1}{2}-\cos\frac{2N+1}{2}}{2}}{\sin\frac{1}{2}}\\ &= \frac{\cos\frac{1}{2}-\cos\frac{3}{2}+\cos\frac{3}{2}-\cos\frac{5}{2}+\dots+\cos\frac{2N-1}{2}-\cos\frac{2N+1}{2}}{2\sin\frac{1}{2}}\\ &= \frac{\cos\frac{1}{2}-\cos\frac{2N+1}{2}}{2\sin\frac{1}{2}} \end{align}

توجه کنید که عددهای $\sin\frac{1}{2}$ و $\cos\frac{1}{2}$ دو عدد ثابت هستند. تنها چیزی که تغییر می‌کند $\cos N$ است ولی این مقدار کراندار است $-1\leq\cos N\leq 1$. پس باید برایتان روشن باشد که $\lbrace\sum_{n=1}^N\sin n\rbrace_{N=1}^\infty$ از هر دو سمت کراندار است و در نتیجه دنبالهٔ $\lbrace\sin n\rbrace_{n=1}^\infty$ نیز در شرط‌های آزمون دیریخله یعنی شرط ۳ صدق می‌کند. در نتیجه فرض‌های آزمون دیریخله برقرار است و نتیجه می‌دهد که $\sum_{n=1}^\infty\frac{\sin n}{n}$ همگرا است.

پرسش مقدار همگرایی را نخواسته‌است ولی اگر کنجکاو هستید، نرم‌افزارِ Maple پاسخ زیر را می‌دهد.

ورودی‌ای که برای محاسبهٔ این سری باید در Maple بنویسید.

sum( sin(n)/n, n = 1 .. infinity );

خروجیِ محاسبهٔ Maple.

-1/2 + Pi/2

یعنی $\frac{\pi}{2}-\frac{1}{2}$.

برای ترجمه ی یک جمله از انگلیسی به فرانسوی دو چیز ضروری است. اول، باید جمله ی انگلیسی را تماما بفهمیم. دوم، باید با اصطلاحات ویژه ای که در زبان فرانسوی هستند آشنا باشیم. این وضعیت خیلی شبیه هنگامی است که سعی داریم شرط را که با کلمات بیان شده است با نمادهای ریاضی بیان کنیم. اول، باید آن را تمام درک کنیم. دوم، باید با اصطلاحات ریاضی ریاضی آشنا باشیم.
...